|
avrin.xoy@gmail.com
|
پژاک( حزب حیات آزاد کردستان) اینروزها در مباحثاتی که پیرامون محورهائی همانند پ کاکا ، شمال عراق
، عملیات برون مرزی و روابط آمریکا – ترکیه – ایران جریان دارد ، مطرح میگردد . نقش پژاک در این
بحث همانند مفهومی کلیدی بنظر میرسد که موجودیت ، مسیر و سرنوشت پ کاکا در منطقه را تعیین خواهد
کرد .در مورد این گروه و یا سازمان که اهمیت بسیاری در دوره اخیر یافته اطلاعات زیادی وجود نداشته و
علامات سئوال در رابطه با آن ذهن همه را بخود مشغول میدارد .در رابطه با روند تولد و شکل گیری پژاک
و روابط آن با پ کاکا ، ایران ، شمال عراق و ایالات متحده آمریکا گره های کور بسیاری وجود دارد . هدف
این مقاله یافتن پاسخی مناسب برای این سئوالات میباشد . مقاله ذیل از چهار بخش کوتاه تشکیل میگردد که
در بخش اول روند شکل گیری ، تأسیس و اهداف آن مطالعه خواهد شد . در بخش دوم نیز عوامل و شرایطی
که پژاک را به قدرتی خاص در منطقه تبدیل نموده را تجزیه و تحلیل خواهیم کرد .در بخش سوم جستجوی پ
کاکا برای یافتن میسیونی جدید در منطقه و موقعیت پژاک در توازنات سیاسی داخل ایران مورد ارزیابی قرار
خواهد گرفت . این مقاله تحلیلی با بخش ارزیابی کلی و نتیجه گیری پایان مییابد
.
تأسیس و اهداف
دستگیری عبدالله اوجالان، سازمان تروریستی پ کاکا را برای مدتی شوکه کرده و سازمان را در نامعلومی
کاملی فرو برد . این سازمان تروریستی در سال 2002 نام خود را به "کادک " و در سال 2003 به "
کونگرا- گل" تغییر داده و برای خارج شدن از این بحران تلاش فراوانی بخرج داد . در این دوره حساس پ
کاکا نه تنها از نظر سازمانی بلکه از لحاظ دیدگاهی و ایدئولوژیکی نیز دچار بحران شده بود . در این مرحله
تزهائی همانند " جامعه دموکراتیک – اکولوژیک " و در این رابطه " کنفدرالیسم دموکراتیک" از طرف
عبدالله اوجالان سرکرده تروريست هاي پ کاکا مطرح گردید . این تز در واقع دورگشتن و صرفنظر نمودن پ
کاکا از رؤیای " کردستان بزرگ" که در گذشته از آن دفاع می نمود را بوضوح نشان داده و بنوعی مدل
کنفدرالیزم را پیش روی اکرادی که در چهار کشور منطقه زندگی میکنند ، گذاشت . این طرز فکر و دیدگاه
جدید در واقع حل و فصل مسئله اکراد بشکل محدود بمرزهای کشورهای خود را مطرح مینمود . کونگرا –
گل بسال 2003 با توجه به این پیشنهاد و زیر سقف یک سازمان تأسیس یافت . زیر این سقف سازمانی
فکر و خواست اکراد برای تأسیس حزب و ساماندهی ویژه در کشور خود مطرح گردیده و تصمیم گرفته شد
تا " کادک " برای ترکیه ، " پژاک " برای ایران ، حزب راه حل دموکراتیک برای عراق و حزب اتحاد
دموکراتیک برای سوریه شکل بگیرند . دیری نپائید که ایده تغییر نام به کونگرا – گل و کادک کنار گذاشته
شده و دوباره نام پ کاکا انتخاب گردید . حزبی که در سوریه شکل گرفت نیز نتوانست نتیجه خوبی بدست
آورد که علت اصلی آن نیز جداشدن منسوبین سوری پ کا کا از این سازمان ، پیوستن آنها به حزب اتحاد
دموکراتیک و احتمال تضعیف این سازمان بود . در عراق نیز حزب راه حل دموکراتیک قدرت یافته و
سرانجام شاخه ایرانی آن یعنی پژاک به موفقیت هائی دست یافت
.
در مورد تاریخ تأسیس پژاک اظهارنظرات مختلفی وجود دارد . مؤسسان آن براین ادعا هستند که فکر
تأسیس پژاک برای اولین بار در سال 1993 مطرح گردید ولی بدلیل روابط مابین ایران و پ کاکا مدت
زیادی به تعویق افتاده بود . علاوه بر این میتوان گفت که رابطه ایران و پ کاکا خود در عین حال راه تولد و
شکل گیری سازمان پژاک را هموار ساخته است . ایران مدت مدیدی به سازمان تروریستی پ کاکا اجازه
داد تا در خاکهای این کشور به تدارکات و تمهیدات خود ادامه داده و فعالیت سیاسی نماید . ایران درقبال این
حمایت ویژه از پ کاکا اطلاعات بسیاری در مورد گروههای کرد مخالف داخل کشور دریافت نموده و عملیات
مشترک بسیاری بر علیه آنها انجام داده است . ایران مسلما حمایت از سازمان تروریستی پ کاکا را برای
تضعیف ترکیه انجام داده و پ کاکا در این فرصت زمانی فضای مناسبی برای تبلیغات خود یافته بطوریکه حتی کتابهای عبدالله اوجالان سرکرده این سازمان به تأئید از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر
گشته است . فعالیتهای پ کاکا به این موارد محدود نمانده و اقداماتی در جهت تأسیس یک انستیتوی کرد و
تشکیل استان کردی بنام "مکریان" در مرز مشترک ایران و ترکیه پیشنهاد گشته بود . همچنین روابط با
دانشجویان کرد و نمایندگان کرد مجلس توسعه یافته بود . این اقدامات با بر سرکار آمدن محمد خاتمی رئیس
جمهور سابق ایران ، خصوصیاتی چندجانبه یافته و سخنان خاتمی در باب روند دموکراتیک شدن ، فرصت
ها و امکانات جدیدی را پیش روی اکراد می گذاشت . اصلاح طلبان در رابطه با بهبود وضعیت اکراد وعده
های بسیاری داده بودند که این روند اکراد را بیش از اندازه امیدوارنموده و از طرفی احزاب مختلف کرد
ایران مورد حمایت قرار میگرفت . گرچه در دوره دوم ریاست جمهوری خاتمی امیدها و آرزوها کمی رنگ
باخته بودند ولی منسوبین پ کاکا باز فعالیتهای خود را ادامه میدادند .
بوجود آمدن فضای روانی وسیاسی مطلوب مورد بحث موجب گردید تا بعد از نگرانی و ناراحتی دستگیری
اوجالان سرکرده پ کاکا ، تأثیری مطلوب بر روی منسوبین پ کا کا گذاشته شود . عبدالله اوجالان و
همینطور پ کاکا با عناوینی همانند "مظلومیت" و " قهرمانی" نشان داده میشدند. سازمان تروریستی پ
کاکا در چنین دوره ای فعالیتهای خود را سرعت بیشتری بخشیده و جالب اینجاست که این فعالیتها از طرف
ایران نیز با مانعی روبرو نشده بودند . ایران که بهنگام دستگیری منسوبین و اعضای گروههای مخالف کرد
همانند حزب کومله و یا حزب دموکرات کردستان ایران ، به آنها رحم نکرده و بلافاصله آنها را بدار میکشید
، برای اعضای سازمان تروریستی پ کاکا فضای مناسب فعالیت را فراهم ساخته و اعضای آن بعد از
دستگیری نیز بلافاصله آزاد گذاشته میشدند .
عدم موفقیت و شکستی که بدنبال ایجاد فضای مطلوب دوره اول ریاست جمهوری خاتمی در دوره دوم شکل
گرفت ، نومیدی بزرگی را رقم زده بود . در این دوره تشکلات دانشجوئی و سازماندهی های سیاسی ، کند
وکاو برای یافتن راههای سیاسی جدیدی را مطرح میساخت . در چنین فضای سیاسی هواداران پ کاکا
دوباره ایده سازماندهی و تشکل را مطرح ساخته و در سال 2002 تحت عنوان "جنبش اتحاد دموکراتیک " سازماندهی شدند . ولی این فعالیتها به موفقیت لازمه دست نیافت. تعریف میسیونی جدید از طرف "کونگرا –گل " و اشغال عراق از طرف آمریکا برای انتقال تمامی این فعالیتها به نقطه ای متفاوت زمینه مناسب را فراهم ساخت . در این روند حساس پژاک در سال 2004 برای برگزاری و تحقق اولین کنگره خود فعالیت را آغاز نمود . پژاک بدو شاخه نظامی و سیاسی فعال تقسیم میگردد . شاخه سیاسی آن از دو بخش فعال زنان و جوانان تشکیل شده و شاخه نظامی آن نیز HRK خوانده میشود .
پژاک ( حزب حیات آزاد کردستان) در آئین نامه خود آشکارا اعلام داشته است که اساس ایده تأسیس خود را از سازمان تروریستی پ کاکا و سرکرده آن یعنی عبدالله اوجالان گرفته است . پژاک ؛ پ کاکا را بعنوان بزرگترین حرکت تاریخ کرد معین نموده و خط سیرفکری خود را تحت عنوان " آپوئیسم " بیان میدارد . پژاک هدف خود را نیز تأسیس "جمهوری دموکراتیک فدرال ایران " بیان داشته و اقدامات خود را در لفافه ای که "دفاع مشروع " نامگذاری کرده ، میپیچد . علاوه بر این در آئین نامه مورد بحث پژاک سازمان تروریستی کونگرا – گل ( پ کاکا) بعنوان سازمان تروریستی مادر معرفی گردیده و ادامه رابطه با آن و تداوم خط سیر سیاسی بعنوان یک ضروریت برزبان آورده شده است . پژاک در تمامی تبلیغات و فعالیتهای سیاسی ساز و برگ پ کاکا را مورد استفاده قرار داده و برای جلب شبه نظامیانی از بین جوانان ایرانی به چاپ و انتشار کتب ، مقالات و سخنرانیهای سرکرده پ کا کا میپردازد . علاوه بر این مقامات بلندمرتبه پژاک قبلا در بخشهای مختلف پ کاکا انجام فعالیت کرده و وظایف بسیاری را بر عهده گرفته اند . از طرف دیگر اردوگاه پژاک در کوه قندیل زیر چتر امنیتی پ کا کا بوده و منسوبین پژاک از طرف پ کاکا آموزش نظامی و ایدئولوژیکی داده میشوند .
پژاک چگونه توسعه یافت ؟
برای درک محل جایگیری و تعیین جمعیت پژاک ، اطلاعاتی پیرامون نفوس اکراد در ایران و جغرافیای سکونت آنها حکم ضرورت دارد . در ایران بالغ بر پنج میلیون کرد زندگی مینمایند که بیشتر در استانهای کردستان ، کرمانشاه و ایلام ساکن بوده و در استانهائی همانند آذربایجانغربی ، لرستان و خراسان در اقلیت میباشند . در میان اکراد ایران اختلاف مذهبی و زبانی وجود دارد . بعنوان مثال کردهای ساکن در آذربایجانغربی و خراسان به کرمانجی ، کردهای کردستان به سورانی و کردهای ایلام و کرمانشاه به لهجه کرمانشاهی سخن میگویند . سی درصد از اکراد دارای مذهب شیعه میباشند . کردهای کرمانشاه و ایلام شیعه بوده ولی دیگر کردهای ایران اهل تسنن بوده و بیشتر از مذهب شافعی میباشند . کردهای شیعه بیشتر در مناطق نزدیک بمرکز ایران زندگی مینمایند . بعنوان مثال در کرمانشاه اکراد بیشتر در نژاد فارس حل گردیده اند . کردهای سنی در استان کردستان خود را به کردهای عراق و کردهای کرمانجی ساکن در آذربایجانغربی خود را به کردهای ترکیه نزدیک میپندارند . پژاک قاعده فعالیتهای خود را بر اساس اکراد ساکن در آذربایجان غربی قرار داده و همچنین خواستار گسترش حیطه نفوذ خود در استانهای کردنشین دیگر میباشد . علی الخصوص در استانهای کرمانشاه و ایلام نیز پژاک فعالیت دارد . نباید فراموش نمود که کردهای شیعه مذهب به دیگر گروههای کرد نگاهی گرم و دوستانه ندارند ولی پژاک با شکستن این مقاومت موفق گردیده تا در بین کردهای شیعه نیز صاحب نفوذ شود .
بذر پژاک در دورانی که روابط مابین ایران و پ کاکا روزهای گرمی را میگذراند ، بر خاک نشسته است . در چهارچوب این نزدیکی شوم ، پ کاکا با حمایت از سوی نیروهای امنیتی ایران حیطه فعالیت خود را توسعه داده و آنها را سازماندهی کردند . از اینرو بسیاری از گروههای مخالف حکومت ایران پژاک را بعنوان یکی از محصولات رژیم جمهوری اسلامی میدانند . نکته جالب اینجاست که پژاک در سیر شکل گیری خود در مناطق مختلف ایران آشکارا دست به فعالیت های مختلف زده است . توده ای که پژاک و پ کاکا در ایران تحت تأثیر قرار داده ، بیشتر از بین قشر تحصیلکرده میباشد . اکراد ایران بدلیل فعالیت تئوریک محدود ، از فعالیت های فرهنگی پ کاکا بشدت تأثیر پذیرفته والهام گرفته اند . پ کاکا همچنین مفهوم پیشمرگ را نیز عوض کرده و بجای آن کلمه "گریلا" را مطرح ساخته که خود برای نسل جوانی که بدنبال هویت است جذاب بنظر میرسد . یکی دیگر از مطالبی که کردهای ایران را تحت تأثیر قرار داده ، موضوع حقوق زنان است . تاکتیکهای جذب شبه نظامیان پژاک کاملا نتایج مطلوبی برایشان به ارمغان آورده است . به جوانان کرد وعده ادامه تحصیل در خارج از کشور آنهم با بورسیه داده شده و بیکاران نیز با وعده کار و درآمد در شمال عراق دلگرم گردیده اند .
یکی از دلایل مهم توسعه روزافزون پژاک ، تضعیف گروههای سنتی کرد ایران در منطقه بوده است . کردهای ایرانی دارای دو حزب سنتی و بزرگ بنام حزب دموکرات کردستان و حزب کومله بودند . برای اولین بار در سال 1943 گروهی از جوانان کرد در سويوق بلاغ( مهاباد) گردهم آمده و گروهی مخفی بنام کومله ژیانی کوردستان را بوجود آوردند که بعدها بسال 1945 به حزب دموکرات کردستان تغییر نام داد . این حزب از آن تاریخ تاکنون نقش بزرگی در تمامی وقایع کردستان ایران و تحولات تاریخی بر عهده داشته است . این سازمان بعد از سال 1991 رفته رفته ضعیف گشته و حیطه فعالیتش کمتر شد . کومله نیز توسط افرادی که از حزب کمونیست ایران کناره گیری کرده بودند ، تأسیس گردیده و علی الخصوص بعد از انقلاب اسلامی ایران بسال 1979 قدرت بیشتری یافت . ولی این حزب نیز در طول زمان ضعیف گشت ...موجودیت این احزاب در شمال عراق استقلال تصمیم گیری و فعالیت خود را از دست داده و تحت اراده و نفوذ بارزانی و طالبانی رهبران اکراد عراقی درآمدند . در این روند انرژی احزاب مورد بحث صرف درگیری و کشمکش داخل حزبی گردیده و بدین ترتیب در بوجود آوردن روند سیاسی ناکام مانده اند . درگیری خونین در اردوگاه کومله در عراق آخرین نمونه این کشمکش عمیق را نشان میدهد. یکی دیگر از دلایل مهم قدرت یابی پژاک ، استفاده آن از تمامی امکانات پ کاکا بود . پژاک از حمایت هاي مطبوعاتی قدرتمندی همانند روژ تی وی برخوردار است که هیچکدام از گروههای سنتی کرد را بدان راه نیست. بطوریکه در اردوگاههای حزب دموکرات کردستان. و کومله کانال تلویزیونی روژ تی وی نظاره گشته و تبلیغات پ کاکا و پژاک بنحو احسن انجام میگردد .
جستجوی میسیون جدید از طرف پ کاکا
سازمان تروریستی پ کاکا با تأسیس پژاک در واقع به دنبال برعهده گیری نقشی فعال در نقشه های ایالات متحده آمریکا در منطقه بوده است . اشغال عراق از سوی آمریکا موجب تغییر و تحول ریشه دار استراتژی پ کاکا و موقعیت منطقه ای آن شده و بدین ترتیب از حامیان قدیمی خود یعنی ایران و سوریه دور شده است . این وضعیت نشان میدهد که پ کاکا در نقشه های جدید آمریکا بدنبال ایفای نقش می باشد . پ کاکا که از درگیریهای منطقه ای به خوبی سود میبرد ، اکنون میخواهد تا در نقشه های آمریکا جای گیرد . پ کاکا دیگر بخوبی درک کرده است که توازنات منطقه ای و جهانی بسرعت تغییر نموده و در این وضعیت دیگر نمیتواند به حامیان قدیمی خود اعتماد و اطمینان نماید .
همچنین ایران و سوریه از طرف آمریکا و شرکای غربی اش در تنگنا قرار گرفته و دیگر از قدرتی که بتوانند پ کاکا را در قبال ترکیه مورد حمایت قرار دهند ، برخوردار نیستند . بهمین دلیل پ کاکا تصمیم گرفته است تا موقعیت خود را بشکلی که بدرد نقشه های آمریکا بخورد ، تنظیم نماید . پ کاکا در واقع از پتانسیلی که بتواند این میسیون جدید را جامه عمل بپوشاند ، برخوردار است . پ کاکا سازمانی است که دارای قدرت برون مرزی بوده و دارای چریکهائی اهل و تابعه کشورهای ایران ، سوریه ، عراق و ترکیه میباشد . تمامی این موارد به پ کاکا قدرت فعالیت مستقل ، قدرتی مضاعف و مستقل از دیگر گروههای کرد میبخشد . پ کاکا همچنین میتواند مستقل از کردهای شمال عراق حرکت نماید . دیگر گروههای کرد ایرانی بدلیل وابستگی شدید به بارزانی و طالبانی رهبران کرد عراق ، نمیتوانند مستقل حرکت کنند . در این راستا میتوانیم مشاهده کنیم که گروههای کرد ایرانی حفاظت از حکومت منطقه ای کرد شمال عراق را بصورت سیاست پایه ای خود قرار داده اند . بدلیل روابط حسنه مابین ایران و گروههای کرد شمال عراق ، این گروههای کرد مخالف ایران کاملا سکوت اختیار نموده اند . در این میان پژاک پا به عرصه گذاشته و رفته رفته توسعه یافته است .
تمامی این تحولات ، روابط پ کاکا و همینطور روابط کشوهای منطقه را دچار تغییراتی کرده است . پ کا کا که قبلا تنها مشکل ترکیه بحساب میآمد امروزه برای سوریه و ایران نیز بصورت مسئله ای بغرنج درآمده و حل آنرا سخت تر از گذشته کرده است . حل مسئله پ کاکا از محور موازنه بین ترکیه و آمریکا درآمده و به سرنوشت آمریکا ، ایران و سوریه زنجیر شده است . در حالیکه ایران و سوریه خود را در رابطه با مسئله پ کاکا در کنار ترکیه نشان میدهند ، نقش جدید مخالفت پ کاکا با سوریه و ایران موجب گردیده تا برخورد آمریکا با سازمان تروریستی پ کاکا سخت تر از گذشته شود .
در مورد روابط پژاک و امریکا اطلاعات متضادی وجود دارد . آمریکا پ کاکا را بعنوان یک سازمان تروریستی قبول نموده ولی در مورد پژاک از بیان چنین تیتری اجتناب می ورزد . حکومت آمریکا بارها و بارها بر عدم روابط با پژاک تأکید کرده ولی اظهارات سرکردگان پژاک و قراین و شواهد ،عکس آن و وجود حمایت آمریکا از آنرا نشان میدهد . تغییر استراتژی پ کاکا و مصادف شدن زمان تأسیس پژاک با دوره ای که روابط آمریکا و ایران وارد دوره بحرانی گشته است ، خود بر اهمیت پژاک بعنوان گروهی که آمریکا در مبارزه بر علیه ایران به دنبالش میگردد را نشان میدهد . در این راستا بعضی از خصوصیات پژاک برای ایالات متحده آمریکا بسیار جذاب بنظر میرسد . به غیر از پژاک دیگر گروههای مخالف رژیم ایران علیرغم داشتن سابقه بلند مبارزات مسلحانه خواستار شرکت در این کشمکش نیستند . از طرف دیگر اعراب و بلوچهای ایرانی نیز دارای سازماندهی های مسلحانه قدرتمندی بر علیه رژیم ایران نیستند . ترکهای آذربایجان جنوبی نیز طرفدار مبارزه سیاسی و دموکراتیک بوده و دارای هیچگونه سازماندهی مسلحی نیستند . از طرفی بغیر از جریانهای ملی گرائی قومی ، هیچ حرکت سیاسی مخالف در ایران دارای نفوذ و تأثیرگذاری آنچنانی نیست . یکی از مهمترین این مبارزات سازمان مجاهدین خلق میباشد . این سازمان علاوه بر جایگیری در لیست سازمانهای تروریستی آمریکا بدلیل نزدیکی با صدام حسین رهبر مخلوع عراق با شیعیان عراقی و اکراد این کشور دشمنی دیرینه ای دارند . با استناد به تمامی این موارد میتوان گفت که پژاک در نزد آمریکا دارای ارزش و اهمیتی روزافزون میباشد . عدم بجای آوردن خواسته های ترکیه از طرف آمریکا در مورد مسئله پ کاکا نیز در این باب اهمیت دارد . زیرا آمریکا به گروه تروریستی پژاک احتیاج بسیاری دارد .
پژاک در موازنه سیاسی ایران
پژاک در تلاش است که علاوه بر اکراد در سرتاسر ایران قدرت و نفوذ یابد که مسلما نیل یافتن به این هدف کار آسانی نیست . پژاک در این راستا گروههای مخالف فارس را دعوت به همکاری نموده و با جوابی منفی روبرو شده است . این گروههای مخالف پژاک را از بدو تولد و شکل گیری اش با بی اعتمادی دنبال مینمایند . مخالفان رژیم ایران پژاک را بعنوان یک پروژه ایرانی قبول کرده و بر این باورند که دولت ایران با تأسیس پژاک بدنبال کنترل گروههای کرد مخالف بوده و آنها را در این راستا هدایت مینماید . مسلما این تفسیر و ارزیابی با توجه به روابط نزدیک مابین ایران و پ کاکا صورت میگرفت . گرچه پژاک بعد از درگیریهای پی در پی سالهای اخیر کمی ضعیف شده است ولی همچنان با مسائلی جدی رو در رو میباشد . علاوه بر این گروههای فارس بزرگ مخالف رژیم پژاک را بعنوان گروهی تجزیه طلب قبول دارند . یکی از مسائل مهمی که گروههای مخالف فارس در این رابطه بدان توجه دارند ، رابطه پژاک با پ کاکا میباشد که خود پایه و اساس اصل بی اعتمادی و بی اطمینانی به پژاک را تشکیل میدهد . این گروههای مخالف بر این اعتقادند که رابطه دوستانه مابین رژیم ایران و پ کاکا اخیرا بهم خورده و توازنات جدید منطقه ای میتواند دوباره پ کاکا را به ایران نزدیک کند . از اینرو باید از قدرت مستقل تصمیم گیری پژاک احساس شک و تردید نمود . یکی از اهداف پژاک استفاده از عبارت " تغییر رژیم " بجای " براندازی رژیم " قید گردیده که خود نشاندهنده وجود امکان چانه زنی پژاک با رژیم جمهوری اسلامی و مایه اصلی بی اعتمادی به آن، نزد مخالفان رژیم میباشد .
در ایران دیگر گروههای کرد نیز به پژاک نظری گرم و مثبت ندارند . گروههای کرد عراقی که طرفدار ادامه مبارزه ای سیاسی و دموکراتیک میباشند ، پژاک را بعنوان مهره ای که رژیم ایران در بازی خود بکار بسته ، مشاهده میکنند . بر اساس این دیدگاه درگیریهای مسلحانه پژاک موجب گردیده تا قدرت نظامی ایران در مناطق کردنشین استقرار بیشتری یابد که خود هم مبارزات سیاسی اکراد را محدود مینماید و هم فشار بر علیه گروههای کرد شمال عراق را افزایش میدهد . بعضی از گروههای کرد و رهبران آنها نیز بر این باورند که پ کاکا و پژاک همکاری و همیاری مابین ترکیه ، سوریه و ایران را افزایش داده که این خود بضرر اکراد تمام خواهد شد . بعنوان مثال این وضعیت ایران و ترکیه را در شمال عراق به اتخاذ موضعی سخت و غیر قابل انعطاف سوق داده و حکومت محلی کرد در شمال عراق را بر آن میدارد تا در مقابل این دو دولت امتیازاتی بدهد . گروههای کرد در شمال عراق بر این ادعا هستند که در خلال بمباران شمال عراق که روستاهای کرد با خاک یکسان شده ، حتی بینی یکی از منسوبین پژاک نیز خون نیآمده است . بر اساس این دیدگاه عملیاتهای پ کاکا- پژاک خود خطر نابودی تشکل جوان کرد و حکومت محلی کرد شمال عراق را شامل میگردد . از طرف دیگر این موضوع حمایت آمریکا از شمال عراق را نیز با مشکل مواجه میسازد .
فعالیتها و اقدامات گروه تروریستی پژاک در منطقه بیش از همه ترکهای آذربایجان جنوبی را نگران و ناراحت ساخته است . آذربایجانیان بر این باورند که در چهارچوب رؤیای "کردستان بزرگ"، پژاک خاکهائی که تاریخ نیز تعلق آنها به سرزمین آذربایجان را گواه میکند ، را جزئی از خاکهای کردستان میدانند . همانطوریکه گفتیم پ کاکا از سال 1997 بدنبال تأسیس استان کردنشینی تحت عنوان "مکریان" در مرز مشترک ترکیه و ایران میباشد که بدلیل حساسیت ویژه ترکهای آذربایجان در این رابطه فعلا کنار گذاشته شده است . سوقیابی حیطه فعالیتهای پ کاکا – پژاک بسوی ایران بمعنای سرایت درگیریهای موجود به شهرستان اورمیه در مرکز استان آذربایجان غربی است که بیشتر جمعیت آنرا ترکها تشکیل میدهند . در این رابطه زمینه روحی روانی خاصی در ارومیه برای بروز درگیری مابین اکراد و ترکها در حال شکل گرفتن است . آذربایجانیان بر این اعتقادند که گروههای تروریستی پ کاکا- پژاک پروژه کشمکش مابین کرد و ترک در منطقه را با ولع خاصی نظاره مینمایند . قید نمودن ارومیه بعنوان یکی از شهرهای کردستان بزرگ در نقشه هائی که مرتبا چاپ و انتشار مییابند خود مردم ترک منطقه را بشدت نگران ساخته است . این وضعیت موجب میگردد تا در مرز مشترک ایران و ترکیه پتانسیل درگیری و کشمکش خاصی مابین ترکهای آذربایجان و اکراد شکل بگیرد .
نتیجه و ارزیابی کلی
وقتی از دیدگاه ترکیه به مسئله بنگریم ، خواهیم دید که منطقه ای شدن پ کاکا روندی است که با خود فرصت ها و تهدیدهائی را بهمراه میآورد . از طرفی مسئله دیگر از محور ترکیه خارج شده و برای سوریه و ایران نیز بصورت مسئله ای بغرنج درخواهد آمد . این وضعیت جستجوی ترکیه برای همکاری در مبارزه بر علیه پ کاکا را تسهیل کرده و کمک یابی و جستجوی پ کاکا برای جلب حامیانی در منطقه را دشوارتر میکند . ترکیه دیگر تنها هدف پ کاکا نبوده و بدین ترتیب انرژی این سازمان تروریستی به چند بخش تقسیم و تضعیف میگردد . این مسئله از محور مابین ترکیه و آمریکا خارج شده و بصورت بخشی از کشمکش مابین ایران ، سوریه و آمریکا درآمده است .
وضعیت موجود در واقع کار ترکیه را مشکلتر نموده و انگیزه آمریکا برای از بین بردن پ کاکا نیز از این مسئله تأثیر منفی میپذیرد . این روند همچنین پتانسیل تبدیل پ کاکا به مشکلی بغرنج در آینده را نیز شامل میگردد . در صورت انجام حمله ای احتمالی به ایران در منطقه کردنشین این کشور ، تشکلی جدید میتواند بوجود آید . سوق داده شدن پ کاکا – پژاک بسوی ایران درواقع حاکی از این موضوع است که رهبری این تشکل جدید در منطقه به گروههای تروریستی واگذار خواهد شد که خود به پ کاکا امکان تأسیس یک نوار مرزی کردنشین در مرز ترکیه و ایران را خواهد داد . از اینرو باید تأکید کرد که تمایل مسئله پ کاکا – پژاک بسمت ایران نیز نمیتواند مسئله ترکیه را حل و فصل کند .
کشمکش مابین ایران و آمریکا و همچنین رادیکالیسمی که احمدی نژادی پیشه کرده است میتواند بیش از تصور به ترکیه ضرر وارد سازد . از اینرو ترکیه باید در این روند نقش فعالی برعهده گیرد . ترکیه اگر نتواند بحران مابین امريكا و ایران را بنوعی کاهش دهد باید مسئله پ کاکا – پژاک را بشکلی پایان دهد . قبل از اینکه بحران مابین ایران و آمریکا به مرحله آخر خود برسد ، ممانعت از آینده ای که در انتظار سازمانهای تروریستی پ کاکا – پژاک میباشد از اهمیت فوق العاده ای برخوردار میباشد .